APEC zirvesi: Pasifik?in iki yakası bir araya gelmiyor

Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesi, Asya turunun son durağında olan ABD Başkanı Barack Obama?nın katılımıyla Japonya?nın Yokohama kentinde yapıldı. Sonuç ise birkaç gün önceki G-20 zirvesinden pek farklı olmadı. Bol bol kur tartışması yapıldı, niyetler bildirildi, ancak somut bir girişim söz konusu olmadı.

Obama, APEC zirvesinde

APEC?in amacı, Pasifik?in iki yakası arasında ekonomik entegrasyonun gelişmesini sağlamak. Kapsadığı ülkeleri düşünecek olursak bunun çok zor bir iş olduğunu görebiliriz. Zaten Pasifik?teki entegrasyon konusunda farklı ülkelerin farklı görüşleri var ve bu durum ortak bir çözüme gidilmesini zorlaştırıyor.

Çin, Pasifik?in Batı kıyılarında, Doğu Asya ?nın kendi içerisinde, gevşek bir entegrasyon öngörüyor ve bunu ASEAN+3 formülüyle dile getiriyor. Bu formülü, Güneydoğu Asya Ülkeleri Örgütü (ASEAN) üyeleri ile Çin, Japonya ve Güney Kore?yi bir araya getiren platformlara ağırlık verilmesi, ancak tüm bu ülkelerin dahil olduğu yeni bir kurumsal yapıya gidilmemesi olarak özetleyebiliriz. Japonya?nın tercihi ise (Japonya?da her hükümet değişikliğinde detayları değişmekle birlikte) daha kurumsal bir yapı ve yukarındaki gruba Avustralya, Yeni Zelanda ve Hindistan?ın katılması, yani ASEAN+6 olması yönünde.

ABD ise Pasifik?in doğu kıyılarını da işin içine katarak, tam anlamıyla kurumsal ve serbest ticaret alanı oluşturulmasına yönelik bir modeli savunuyor. Obama?nın kafasındaki plan ise hali hazırda mevcut olan, Brunei, Singapur, Yeni Zelanda ve Şili?den oluşan Trans-Pasifik Ortaklığı?nın yeni ülkelerin katılımıyla genişletilmesi.

Yokohama?daki zirve sonucunda, ABD?nin düşüncesine yakın bir sonuç bildirisi çıktı, ancak bu düşünce somut ve takvime bağlanmış bir plan değil, sadece bir vizyon, geleceğe yönelik bir niyet olarak ortaya konuldu. Asyalıların serbest ticaret konusunda bir aceleleri yok, hele hele ABD?nin de içinde olduğu ve sıkı kurallara bağlı, yaptırımları olan bir oluşuma girmeye hiç niyetleri yok.

APEC zirvesinde Pasifik entegrasyonu açısından somut bir adım atılmadıysa da zirve çerçevesinde gerçekleştirilen bir ikili görüşmenin küresel ekonomi açısından önem taşıdığını düşünüyorum. Obama, Rusya Devlet Başkanı Dimitri Medvedev ile görüşmesinde ABD?nin Rusya?ya uygulamakta olduğu Soğuk Savaş zamanından kalma bazı kısıtlamaları kaldıracağını bildirdi. Bu durum şüphesiz ki Rusya?nın DTÖ üyeliği sürecini hızlandıracak ve Rusya?nın DTÖ üyesi olması da küresel ticaret açısından birçok dengeyi değiştiren önemli bir gelişme olacak.

APEC, G-20 ya da diğer çok taraflı oluşumlar? Bence bu organizasyonların zirvelerinde sonuç bildirilerinden çok ikili görüşmelerde neler konuşulduğuna bakmak gerekiyor?

Print Friendly, PDF & Email
Bu yazı Ekonomi, Uluslararası İlişkiler kategorisine gönderilmiş ve , , ile etiketlenmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.