Çin ile Japonya, doları devreden çıkarıyor

Japonya Başbakanı Yoshihiko Noda?nın Çin?e gerçekleştirmiş olduğu resmi ziyaret kapsamında sadece iki ülkeyi değil tüm küresel ekonomiyi derinden etkileyecek bir sürecin ilk adımı atıldı. Noda?nın Çinli mevkidaşı Wen Jiabao ile görüşmesini takiben yapılan açıklamaya göre iki ülke arasındaki ticaret bundan sonra Amerikan doları ya da diğer bir üçüncü para birimine ihtiyaç duyulmadan doğrudan yen ya da yuan üzerinden yapılacak. Bu gelişmeyi üç açıdan önemli buluyorum:

1.) Çin, bir süredir ikili anlaşmalar yaparak diğer ülkelerle olan ticaretinde doları devreden çıkarıyor. Hatırlanacağı üzere geçtiğimiz yıl Wen?in ülkemizi ziyaretinde Türkiye ile Çin arasında da böyle bir anlaşmaya varılmıştı. Ancak söz konusu Çin ile Japonya, başka bir deyişle dünyanın en büyük ikinci ve üçüncü ekonomisi olunca durum biraz farklı oluyor. Çin, halihazırda Japonya?nın en büyük ticaret ortağı ve geçtiğimiz yıl iki ülke arasında yaklaşık 340 milyar dolarlık ticaret gerçekleşti. Dolayısıyla bu boyutta bir ticaretin artık Amerikan doları kullanılmadan yapılacak olması, tüm küresel ekonomi üzerinde belirleyici ve dengeleri değiştirici olacak.

2.) Son dönemlerde (özellikle de ABD?den kaynaklanarak tüm dünyayı saran 2008-2009 küresel mali krizinden sonra) Çin para birimi yuan?ın dolara alternatif olarak uluslararası bir rezerv kuru haline gelip gelemeyeceği tartışılıyor. Bunun yakın gelecekte olması pek mümkün değil. Herşeyden önce Çin?in finans piyasalarını daha şeffaf, dış yatırımcılara daha açık ve devlet müdahalelerinden ziyade piyasa dinamiklerinin hüküm sürdüğü alanlar haline getirmesi gerekiyor. Ayrıca şu anda tüm dünyadaki ticaretin yüzde 85?i hala Amerikan doları ile yapılıyor. Ancak uzun vadede belli ki Çin bu istikamette ilerlemeye kararlı. Çin ile Japonya arasında varılan anlaşma, yuan?in rezerv kuru olması açısından çok uzun bir yolun daha başında atılmış küçük, ancak kaydadeğer bir adım.

3.) Çin ile Japonya?nın kendi aralarındaki ticarette Amerikan dolarını devreden çıkarmaları, Doğu Asya?daki ekonomik bütünleşme açısından da önem taşıyor. Bölgenin iki devinin böyle bir mali eksen oluşturmaları, diğer Asya ülkelerinin de bu eksene yönelmelerini hızlandıracak ve Asya?da ekonomik entegrasyona ivme kazandıracaktır.

Çin Başbakanı Wen Jiabao ile Japon mevkidaşı Yoshihiko Noda (Foto: AFP)

Print Friendly, PDF & Email
Bu yazı Ekonomi, Uluslararası İlişkiler kategorisine gönderilmiş ve , , , ile etiketlenmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.