Çin’deki Devalüasyon Ne Anlama Geliyor?

CMRe-2fWsAAoYPeÇin para birimi yuan iki gündür hızlı bir şekilde değer kaybediyor. Dün ABD doları karşısında yüzde 1,9 oranında değeri düşen yuan, bugünü de yüzde 1,6’lık bir düşüşle kapattı. Çin Merkez Bankası yetkilileri bu değer kaybının kurun belirlenmesinde piyasa dinamiklerinin belirleyici olmasına yönelik alınan kararın bir sonucu olduğunu, büyük çaplı bir devalüasyon beklenmemesi gerektiğini bildiriyorlar.

Çin’de bugüne kadar merkez bankası her sabah kuru belirliyordu ve kurun +/- yüzde 2’ye kadar dalgalanmasına müsaade ediliyordu. Aşağıdaki grafikte neredeyse düz bir çizgi şeklinde olan seyirden de anlaşılacağı gibi pratikte bu yüzde 2’lik dalgalanma söz konusu olmuyor, ancak çok ufak oynamalar gerçekleşiyordu. Merkez bankasının kurun belirlenmesinde bir önceki günün piyasa performansının referans alınması kararı sonucunda günlük bazda yüzde 2 sınırına yaklaşan değişimler yaşanmaya başladı.

Bu kararın ardında Çin’in son dönemlerde zayıflanan ihracatına ivme kazandırma isteği olduğu düşünülebilir. Son olarak açıklanan rakamlara göre Temmuz 2015’te Çin’in ihracatı bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 8,3 oranında azaldı. İmalat sanayi rakamları da olumlu bir görüntü arz etmiyor. Çin ekonomiyi canlandırmak için son oniki ay içeriisnde dört kere faiz indirimine gitti. Çin için büyümenin sürdürülmesi hayati önem taşıyan bir öncelik ve ihracat da büyümenin temel taşlarından birisi. Şüphesiz ki düşük değerli yuan, Çin’in ihracatçısına küresel piyasalarda avantaj sağlayacaktır. Ancak burada dikkat edilmesi gereken bir nokta var. Çin’de ihracatın azalmasının tek sebebi yuan’in güçlü olması değil, hatta bu başat bir sebep bile değil.

Talep tarafından baktığımızda küresel piyasalardaki daralma önemli bir sorun. Arz tarafında iser Çin’in ihracattaki rekabet avantajını yitirmesinin başlıca sebepleri, ihracat ürünlerine yeterince katma değer kazandırılamaması, birçok sektörde atıl kapasite oluşması, başta işgücü olmak üzere maliyetlerin yükselmiş olması olarak karşımıza çıkıyor. Bu durum karşısında Çin’in esas olarak yapısal bir dönüşüme, ekonomisini teknoloji, inovasyon ve genel olarak katma değer açısından üst seviyelere çıkartmaya ihtiyacı var. Bir yanda da tabii ki dış talepte bir iyileşme olması gerekiyor. Bunlar olmadan yüzde 2’lik devalüasyonlarla Çin’in ihracatı çok da bir fayda sağlamayacaktır.

İşte tam olarak da bu yüzden Çin Merkez Bankası’nın aldığı kararı sadece ihracatı canlandırmak amacı üzeirnden okumak ve bununla bağlantılı olarak da kur savaşlarının şiddetleneceği tahminlerinde bulunmak yeterli bir yaklaşım değil. Şüphesiz ki, devalüasyonun özellikle Asya’da bir domino etkisi yaratması, Çin’in bu hareketine karşılık diğer ülkelerin de rekabet güçlerini koruyabilmek adına devalüasyona gitmeleri olasılık dahilinde. Ancak yuan’in değeri bundan sonra doğrudan devlet eliyle değil piyasa dinamikleriyle belirlenecekse, kısa vadede bazı aktörler açısından olumsuz etkilerin meydana gelmesi muhtemel olsa da bu uzun vadede küresel ekonominin sağlığı açısından olumlu bir durum olacaktır. Bunun için de Çin’in piyasa reformlarını bir bütün olarak kararlılıkla sürdürmesi gerekiyor.

cnyusd

Print Friendly, PDF & Email
Bu yazı Ekonomi kategorisine gönderilmiş ve , ile etiketlenmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.