Çin Yeni Yılı Üzerine

Kung Hei Fat Choy! Çin yeni yılını bu sene Hong Kong’da kutladık… Kentin en işlek caddesi olan Nathan Road’a yapılan geçit törenini seyretmek için mahşeri bir kalabalık içerisinde saatlerce ayakta bekledik, ama ilginç bir deneyim oldu. Töreni izlerken aklıma iki konu takıldı.

Birincisi, ticarileşme meselesi. Sadece Asya’da değil, Batı’da da, ülkemizde de bayramların, önemli günlerin ticarileşmesinden; hatta bazen de sırf ticarileşme üzerinden önemli günler yaratılıyor olmasından (Sevgililer Günü gibi) şikayet ediyoruz. Çin yeni yılı da bu durumdan nasibini alıyor sanırım. Hong Kong gibi Asya kapitalizminin en keskin modelini uygulayan bir yerde farklı bir durum beklenemezdi tabii. Ancak ortaya şöyle bir görüntü çıkıyor: Geleneksel geçit töreninde farklı farklı temalar arka arkaya geçit yaparken, Çin yeni yılı deyince akla gelen ilk şeyleri, mesela uzun ejderhaları, canbazları vs görüyoruz görmesine. Ancak onlardan daha fazla büyük firmaların, markaların reklamları geçit yapıyor. Hong Kong’da izlediğim törende geçitin en başına ne bir ejderha, ne de bu yıl Çin takviminde At Yılı olduğu için at konulu unsurlar vardı. İlk geçen, törenin sponsoru olan havayollarının dev bir uçak maketi ve onunla birlikte halka el sallayarak yürüyen kabin görevlileri oldu. Şüphesiz ki para olmadan, sponsor olmadan bu tür etkinlikleri gerçekleştirmek mümkün değil. Ama sanırım denge daha iyi kurulabilir.

İkinci bir konu da kültürel boyut ile ilgili. Çin yeni yılı, dünyanın dört bir yanında kutlanıyor. Çin’de, Hong Kong gibi geniş Çin alanına dahil olarka kabul edebileceğimiz ülkelerde, Çin diasporasının yoğun olarak yaşadığı ülkelerde, Chinatown olan kentlerde… Bunların dışında başka yerlerde de Çin devletinin sponsorluğunda kutlamalar yapılıyor. Örneğin ben Hong Kong’dayken İstanbul’da Boğaziçi Üniversitesi bünyesindeki Konfüçyus Enstitüsü oldukça zengin bir kutlama töreni gerçekleştirmiş ve öğrencilerden büyük ilgi görmüş. Tüm bu etkinlikler Çin kültürünün dünya çapında tanıtılmasına fayda sağlıyor. Uluslararası ilişkiler perspektifinden bakarsak bu durum Çin’in kürsel boyutta “yumuşak güç” artırma hedefiyle uyumlu bir girişim teşkil ediyor. O zaman soru şu: Batı kültürünün bir parçası olan Noel, tüm dünyada ilgi görür; kimi zaman olduğu gibi, kimi zaman da dini içeriğinden ayrışmış bir şekilde yeni yıl kutlaması olarak geniş kitleler tarafından benimsenirken, Çin kendi yeni yılını da bu seviyeye getirebilir mi? Günün birinde biz de 31 Aralık akşamı ağaç kurup hindi dolma yaptığımız gibi Ocak sonu Şubat başında da at, tavşan, ejderha, kaplan yılını kutlar mıyız? Kim bilir…

Anna Maria Beylunioğlu'nun kamerasından Hong Kong'da Çin yeni yılı... Burada ejderha figürleri geçiyor.

Anna Maria Beylunioğlu’nun kamerasından Hong Kong’da Çin yeni yılı… Burada ejderha figürleri geçiyor…

Bu da AVM'lerin geçişi.

Bu da AVM’lerin geçişi.

Print Friendly, PDF & Email
Bu yazı Kültür kategorisine gönderilmiş ve , ile etiketlenmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.