Bugün Koç Üniversitesi’nde Yunanistan’ın eski Dışişleri Bakanı Dora Bakoyannis’in de katılımıyla bir panel düzenlendi. Panel genel olarak Suriye’deki durum, Avrupa Birliği ve Türkiye-Yunanistan ilişkileri üzerineydi, ancak ben Bakoyannis’e Çin’in Yunanistan ve Balkanlar’daki rolü üzerine de bir soru yöneltme fırsatını buldum. Bakoyannis’e göre Çin, bu bölgede ekonomik anlamda daha fazla yayılmak amacını güdüyor. Yunanistan, özellikle Pire Limanı’nın Çinli firmalar tarafından satın alınması ve genişletilmesi ile birlikte bu çerçevede merkezi bir role kavuşmuş durumda. Bakoyannis’e göre Çin’in bölgedeki varlığı tamamen ekonomik çıkarlara dayanıyor ve Rusya’dan tamamıyla farklı olarak Çin bu bölgenin karışık siyasi denklemlerine dahil olmuyor. Ancak Bakoyannis’e göre bir gün bu durum değişecek ve esas soru o günün ne zaman geleceği, çünkü Çin siyasi anlamda da bölgede aktif olmaya başlayınca tam anlamıyla bir oyun değiştirici (game changer) olacak. Bakoyannis, Çinlilerin çok uzun vadeli planlar yaptıklarını ve şu anda ekonomik alanda faallerken zamanı gelince siyasi olarak da aktif olacaklarını belirtiyor. Bu arada Bakoyannis’e göre Çin dünyanın en güçlü ekonomisi olabilir, ancak özellikle genç insanlar belirli değerlerin, örneğin insan haklarının, güçlü bir şekilde hüküm sürdüğü yerlerde yaşamayı arzu ediyorlar. Bu da Çin’i değil Avrupa’yı ön plana çıkartıyor.

Panele değerli yorumlarıyla katkıda bulunan Koç Üniversitesi’nden Prof. Ziya Öniş de Çin konusuna değindi. Öniş’e göre Çin’in Balkanlardaki varlığının iki farklı çehresi var. Birincisi karşılıklı ekonomik menfaatler üzerinden şekil bulan olumlu ve iyicil bir çehre. Ancak Çin’in bir de daha karanlık bir çehresi var ki, o da bölgede illiberal düşüncenin yükselişini destekliyor. Öniş, Rusya ile Çin’i bir eksen olarak ele alıyor, Rusya bölgede nispeten daha aktif olmakla birlikte bu iki ülkenin birbirinden güç devşirdiğini ifade ediyor. Buna göre Avrupa bir mücadele alanı ve bir tarafta merkez Avrupa ülkeleri bulunurken diğer tarafta da Rusya-Çin ekseni bulunuyor.